Ik ben helemaal verslingerd geraakt aan Niccolo Ammaniti! Nu heb ik ook ‘Ik ben niet bang’ gelezen; een roman van hem van alweer 10 jaar geleden. Dit was eigenlijk zijn eerste succesroman; heeft in Nederland ook veel herdrukken gehad.
Het is een compact boek: maar iets meer dan 200 pagina’s. En vooral doordat het nogal een spannend boek is, ren je al gauw naar het einde toe. Ik heb het boek ook echt als een jongensboek gelezen; een spannend verhaal, waarin je je gemakkelijk gaat inleven in deze jongen van 9 jaar.

Michele woont in een gehucht van 5 huizen. In elk van deze huizen een gezin met xe9xe9n of meer kinderen, die altijd samen zijn. Een groepje met een duidelijke hixebrarchie en nogal naargeestige eigen tradities. De baas van het groepje, “De Doodskop” genaamd, heeft er lol in als een dictatortje te regeren over het groepje. Michele is in die groep nogal een sul. Hij staat bij zijn vader en moeder te boek als ‘onmogelijk’, terwijl hij alleen maar op onbeholpen manier voor zichzelf op komt. Op school hetzelfde laken een pak, waarvan een mooi voorbeeld beschreven wordt: hij zou zijn vriendje even laten zien, dat termopeen glas echt onbreekbaar is, door er met een stok hard tegenaan te slaan. Het glas breekt dus, en Michele is weer het haasje. Dat soort dingen is wel typisch Ammaniti.

Michele ontdekt een gegijzelde jongen in een hol bij een onbewoonbare boerderij, ver weg in het graanveld. Daarna zit hij met een groot geheim. Hij komt er geleidelijk achter, dat alle volwassenen van het gehucht achter de ontvoering zitten, vooral natuurlijk dus ook…. zijn eigen vader. Daarna is hij in een continu gevecht met zijn geweten verwikkeld.
Uiteindelijk is hij degene die de jongen, met wie hij ook een band ontwikkeld heeft, moet zien te redden van de dood. De laatste dertitg bladzijden gaan in een zinderende vaart naar de ontknoping toe. En deze ontknoping is dan eigenlijk weer txe9 snel, te kortaf, te weinig reflectie…
Of….. vergis ik me nu deerlijk: dat ik het als jongensboek lees en niet als literaire roman! Dat is een mooie instinker!

Los van alles heb ik wederom genoten van Ammaniti. En ik ben er nog niet: er is nog meer te lezen van hem! Mooi!! (Recensie in NRC)
Het boek is trouwens ook al verfilmd. Vast en zeker niet in Nederland in de bios geweest. Hier is de trailer.

Behaagzieke lezers kunnen deze roman beter laten liggen. Ik ben niet perse zo'n behaagzieke lezer, maar ik moet wel bekennen, dat deze roman mij zwaar valt. De weerbarstigheid tegen datgene wat Houllebecq mij als lezer wil vertellen wint vooralsnog van de bevrediging. Maar ja, dat is waar het bij dit soort boeken over gaat en zeker voor Houllebecq: als de lezer wordt geraakt, op wat voor manier dan ook, dan is een belangrijk doel bereikt.
De roman wordt in de recensies beschreven als een positievere, minder cynische roman dan zijn vorige. En als zijn beste sinds Elementaire deeltjes, het enige andere boek dat ik van hem ken. Vind ik een beetje goedkoop, want dat positievere zit 'm volgens mij alleen in het feit dat hij Frankrijk beschrijft als een land dat de crises (jawel, er volgen er na 2008 nog veel meer!) goed heeft weten te weerstaan. Afgezien daarvan geldt hooguit, dat hij met enige acceptatie over de algehele lelijkheid spreekt, wat een vorm van semi-goedkeuring zou kunnen inhouden. Flauwekul lijkt me; daar wordt het alleen maar erger van.
En wellicht zit 't 'm ook in de 'tongue in cheek'-benadering die je kunt voelen, wanneer hij zichzelf laat opdraven in zijn eigen roman. Dat is wel een leuke vondst. De vondst om de roman wel in de huidige tijd te laten spelen, doch aan het eind richting toekomst door te trekken, hetgeen een mooie evaluatief (hoe ging het verder) perspectief brengt, ken ik ook nog van Elementaire deeltjes. Houllebecq bevestigt het misantrope beeld over zijn persoon dat in de afgelopen 15 jaar is ontstaan. Heel slim, want daar kun je weer twee kanten mee op: bevestigt hij daarmee, dat hij deze rare kerel is? Of speelt hij het spel van beeldvorming gewoon leuk mee?
Met de gruwelijke moord op zichzelf heb ik helemaal niks. Wat heeft hij dxe1xe1rmee nou willen vertellen?, vraag ik mij af. En de enorme aandacht voor de politie-agenten die een tijd vergeefs bezig zijn met de oplossing van die moord: een onbergrijpelijk stuk van het verhaal, maar tegelijkertijd misschien wel een aangenaam rustpunt, want deze politie-agent is (eindelijk!!) een aimabel mens.

In ieder geval: getver, wat een nare man is het toch, die Houllebecq. En ook de hoofdpersoon in het boek, Jed Martin, die een relatie met Houllebecq zoetk in verband met een kunstproject, vertoont veel van de trekken van Houllebecq, al is het allemaal een stukje 'zachter'.
Ik zie geen afgerond geheel in het boek en besef dat dat aan mij ligt. Waarschijnlijk ligt daarin juist weer besloten hoezeer het boek maar tot de helft van de diepte tot me doordringt. (Niet intellectueel genoeg! . En als je daar blijft 'hangen', dan is er veel frustrerends; dan blijf je je ergeren. Vooral toch aan de 'koude' manier van schrijven. De stripachtige wijze, waarop hij soms kinderachtig lang zich in een beschrijving verliest, of dat nou van de origine van bepaalde insecten, de wijze waarop iemand kookt, de achtergrond van een hondenras, de techniek van z'n nieuwe Audi of van een type camera of wat dan ook is: ik vind het maar half pathetisch gewauwel. En ik ben ook dermate primitief, dat het mij ergert dat ik de doorontwikkeling verwacht van personages en relaties, terwijl ze soms gewoon zomaar foetsie zijn; een betekenis hebben gehad in een eerdere fase en later komen ze niet meer ter sprake.

Goed, het gaat om de reis en niet om de bestemming. Vanuit dat oogpunt geldt ook: ik vergeet dit boek niet snel. Het grijpt diep zoals ook valse noten zich in je kunnen nestelen. Literatuur moet natuurlijk ook geen plezier-lezen hoeven zijn. Maar Houllebecq, hmm, niet fijn hoor. Zijn cynisme heb ik er liever niet xe1l te veel bij mijn eigen overleving.